วิธีการเลือกใช้เซอร์กิตเบรกเกอร์ให้เหมาะสม

เบรกเกอร์ (Circuit Breaker) คือ อุปกรณ์ที่ทำหน้าที่ในการตัดไฟอัตโนมัติ เป็นตัวช่วยในการป้องกันไม่ให้เกิดอันตรายต่อการใช้ไฟภายในบ้าน เมื่อเบรกเกอร์พบความผิดปกติเกี่ยวกับการทำงานของระบบไฟ ไม่ว่าจะเป็นปัญหาไฟเกิน ไฟรั่ว ไฟฟ้าลัดวงจร เบรกเกอร์จะทำการตัดไฟอัตโนมัติ เพื่อป้องกันไม่ให้เกิดอันตราย อีกทั้งเป็นตัวช่วยป้องกันไม่ให้เกิดความเสียหายต่อสายไฟ มอเตอร์ และเครื่องใช้ไฟฟ้าต่างๆ ภายในบ้าน

เบรกเกอร์ทำงานคล้ายกับฟิวส์ แต่มีความแตกต่างที่สำคัญคือ ฟิวส์จะขาดเมื่อตัดวงจร และต้องเปลี่ยนใหม่ทุกครั้ง ในขณะที่เบรกเกอร์สามารถใช้งานซ้ำได้ เพียงแค่แก้ไขสาเหตุของปัญหาและกดปุ่มรีเซ็ต ก็สามารถใช้งานต่อได้ทันที

เบรกเกอร์มีกี่ชนิด

เบรกเกอร์ที่นิยมใช้ตามบ้านเรือน หรือโรงงานอุตสาหกรรม จะนิยมใช้เบรกเกอร์ชนิดแรงดันไฟฟ้าต่ำ ส่วนมากจะติดตั้งภายในตู้คอนซูมเมอร์ ตู้ DB หรือ ตู้โหลดเซนเตอร์ แบ่งเป็น 4 ประเภทด้วยกัน ได้แก่

1. MCB (Miniature Circuit Breakers)
เบรกเกอร์ลูกย่อย (Miniature Circuit Breakers : MCB) เป็นเบรกเกอร์ที่มีขนาดเล็ก เหมาะสำหรับใช้เป็นเบรกเกอร์ไฟบ้าน และใช้ในอาคารที่มีกระแสไฟไม่เกิน 100 แอมป์ ใช้ได้ทั้งกับระบบไฟฟ้าเฟส 1 ซึ่งเป็นระบบที่บ้านเรือนทั่วไปใช้ และระบบไฟฟ้าเฟส 3 ซึ่งมีให้เลือกใช้ได้ทั้งขนาด 1 เสา ไปจนถึงขนาด 4 เสา สำหรับอาคารบ้านเรือนที่ใช้เบรกเกอร์รูปแบบนี้ส่วนใหญ่นิยมติดตั้งภายในอาคาร โดยติดตั้งร่วมกับแผงจ่ายไฟฟ้าย่อย (Load center) หรือแผงจ่ายไฟฟ้าในห้องพักอาศัย (Consumer unit)

2. RCDs (Residual Current Devices)
เบรกเกอร์ตัดไฟรั่ว (Residual Current Devices : RCDs) เป็นอุปกรณ์ที่ช่วยตัดวงจรไฟฟ้าแบบอัตโนมัติ เมื่อมีการตรวจพบว่าเกิดปัญหาความผิดปกติเกี่ยวกับไฟฟ้าภายในบ้าน เช่น ไฟรั่ว ไฟช็อต ซึ่งมีด้วยกันทั้งหมด 3 ประเภท แต่ละประเภทก็จะมีการทำงานที่ต่างกัน
- Residual Current Circuit Breakers (RCCBs) เป็นเบรกเกอร์ที่เมื่อเกิดปัญหาไฟรั่ว จะช่วยตัดวงจรไฟฟ้า แต่ไม่สามารถตัดกระแสไฟฟ้าลัดวงจรได้
- Residual Current Circuit Breakers with Overload protection (RCBOs) เบรกเกอร์ที่สามารถตัดได้ทั้งปัญหาไฟรั่วและไฟฟ้าลัดวงจร
- Earth Leakage Circuit Breaker (ELCB) เป็นเบรกเกอร์ที่ใช้ป้องกันไฟดูดหรือไฟรั่ว โดยเบรกเกอร์ ELCB จะมีปุ่ม Test ซึ่งเป็นปุ่มที่คอยตรวจสอบว่าเบรกเกอร์ทำงานได้ปกติหรือไม่ หากพบว่าเกิดปัญหาไฟรั่ว และไฟฟ้าลัดวงจรเบรกเกอร์ก็จะปลดวงจรไฟฟ้าอัตโนมัติ แต่หากมีการใช้ไฟเกินเบรกเกอร์ชนิดนี้จะไม่ทำการปลดวงจรไฟได้หมือนเบรกเกอร์ตัวอื่นๆ 

3. MCCB (Moulded Case Circuit Breakers)
MCCB เป็นเบรกเกอร์แรงดันไฟฟ้าต่ำนิยมใช้ในโรงงานอุตสาหกรรม และอาคารใหญ่ๆ ที่มีการใช้ไฟเยอะ เพราะเบรกเกอร์ประเภทนี้สามารถใช้เป็นสวิตช์ในการเปิด-ปิดวงจรไฟฟ้าได้ในตัว ซึ่งสามารถใช้กระแสไฟฟ้าตั้งแต่ 100 แอมป์ ไปจนถึง 2300 แอมป์ อีกทั้งยังมีคุณสมบัติที่ทนค่าพิกัดกระแสลัดวงจร (kA) ได้สูง นิยมติดตั้งไว้ในตู้โหลดเซนเตอร์ (Load Center) ซึ่งเป็นตู้ที่ใช้ในการควบคุมระบบไฟฟ้าภายในอาคาร ACB (Air Circuit Breakers)

4. ACB (Air Circuit Breakers)
ACB เป็นเบรกเกอร์ที่มีขนาดใหญ่ที่สุดในกลุ่มเซอร์กิตเบรกเกอร์แรงดันไฟฟ้าต่ำ มีคุณสมบัติที่มีความแข็งแรง ทนทานต่อกระแสไฟฟ้าลัดวงจรได้สูงถึง 6,300 แอมป์ ด้วยคุณสมบัติที่ทั้งทนทานได้สูง และมีความแข็งแรงจึงนิยมใช้เป็นเบรกเกอร์ตัวหลัก ที่ใช้ป้องกันสายเมน โดยจะติดตั้งไว้ในตู้ MDB (Main Distribution Board) หรือ ตู้สวิตช์บอร์ด (Switchboards) ซึ่งเป็นตู้ควบคุมระบบไฟฟ้าหลัก

การเลือกเบรกเกอร์

การเลือกซื้อเบรกเกอร์ไฟบ้านจะต้องเลือกให้มีความเหมาะสมกับระบบไฟปลายทาง ซึ่งโดยส่วนใหญ่แล้วระบบไฟฟ้าในประเทศไทยจะเป็นไฟที่มีแรงดันต่ำไม่เกิน 400 โวลต์ จะใช้ระบบไฟฟ้าแบบเฟส 1 และระบบเฟส 3 ในโรงงาน ซึ่งการเลือกซื้อเบรกเกอร์ไฟบ้านพิจารณาได้จาก 3 ปัจจัย ดังนี้
1. ฟังก์ชันการใช้งาน ก่อนจะซื้อเบรกเกอร์ไฟบ้านจะต้องมีการพิจารณาฟังก์ชันในการใช้งานก่อนเสมอ เพื่อที่จะได้เลือกเบรกเกอร์ที่ตอบโจทย์การใช้งาน และช่วยให้ทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น
2. จำนวน Pole เบรกเกอร์นั้นมีหลาย Pole สำหรับไฟบ้านที่จะใช้ระบบเฟส 1 เหมาะสำหรับเบรกเกอร์แบบ 1 Pole และ 2 Pole 
3. ค่าพิกัดกระแส (kA) เป็นค่าที่บอกความสามารถการทนได้ของเบรกเกอร์เมื่อเกิดปัญหาขึ้น ซึ่งการพิจารณาค่าพิกัดกระแส อิงมาจากขนาดของหม้อแปลง และสายไฟที่ใช้เดินไฟภายในบ้าน เพื่อให้มีความปลอดภัยในการใช้งาน

การเลือกซื้อเซอร์กิตเบรกเกอร์ที่เหมาะสมกับการใช้งานเป็นสิ่งสำคัญอย่างยิ่ง เพราะเบรกเกอร์แต่ละประเภทมีคุณสมบัติและความสามารถในการตัดกระแสไฟฟ้าที่แตกต่างกัน หากเลือกไม่เหมาะสมอาจส่งผลให้ระบบไฟฟ้าทำงานผิดปกติ หรือไม่สามารถป้องกันความเสียหายจากกระแสไฟฟ้าเกินได้

สนใจสั่งซื้อ เซอร์กิตเบรกเกอร์